اسکیزوفرنی (شیزوفرنی) نوعی اختلال روانی شدید و مزمن است که بر نحوه تفکر، احساس و رفتار فرد تاثیر می گذارد. در افراد مبتلا به اختلال اسکیزوفرنی، مرز بین واقعیت و توهم از بین می رود و به نظر می رسد که این افراد دیگر قادر به تشخیص واقعیت نیستند. اگرچه اسکیزوفرنی اختلال متداولی نیست ولی علائم آن موجب می شود تا فرد از انجام امور روزانه خود کاملا ناتوان شود.

برای اینکه بهتر درک کنیم که اسکیزوفرنی چیست، بهتر است ابتدا با همه علائم آن را مرور کنیم و بعد به بررسی عامل بیماری اسكیزوفرن  و روش های درمان آن می پردازیم. با افق سلامت همراه باشید.

 

علائم اختلال اسكیزوفرنی چیست؟

 

برای آنکه بدانیم اسکیزوفرنی چیست، باید بتوانیم علائم آن را دنبال کنیم. در ابتدای بروز اختلال اسکیزوفرنی، ممکن است علائم بیمار عادی به نظر برسد و دلایل زیادی برای توجیه آن ها وجود داشته باشد. برای مثال فرد کم کم روابط خود را با دوستانش قطع می کند، مشکلاتی در خوابیدن برای او به وجود می آید، زودرنج و حساس می شود و نمرات تحصیلی و بازدهی کاری او افت می کند. با روند رو به رشد بیماری که به عنوان مرحله پیشرو شناخته می شود، علائم منفی اختلال اسكیزوفرنی شدت بیشتری پیدا می کند. فرد به فرد، میزان و شدت علائم اختلال اسكیزوفرنی تغییر می کند ولی می توان به طور کلی علائم اختلال اسكیزوفرنی را به 4 دسته زیر تقسیم بندی کرد:

علائم منفی اختلال اسكیزوفرنی : علائم منفی اختلال اسكیزوفرنی می تواند هشداری برای روان پریشی قریب الوقوع فرد باشد و معمولا با اختلال در احساسات و رفتارهای عادی فرد همراه است. این علائم شامل موارد زیر است:

  • عاطفه سحی (Flat affect) که به معنی کاهش بروز احساسات از طریق صحبت کردن و حتی ارتباطات چهره به چهره است .
  •  کاهش احساس لذت در زندگی
  • دلسرد شدن فرد نسبت به انجام فعالیت های روزانه

علائم مثبت اختلال اسکیزوفرنی : مثبت بودن علائم اختلال اسکیزوفرنی به معنی خوب بودن آن نیست. در این مرحله فرد با گذشتن از مرحله پیشرو وارد مرحله ای می شود که عوارض آن به ندرت در انسان های سالم دیده می شود. این علائم به طور کلی شامل موارد زیر است:

  • توهمات پارانوییدی داشتن
  • هذیان گفتن
  • اختلالات اندیشه (روش های غیرمعمولی در تفکر)
  • اختلالات عملکردی و شناختی  (حرکات بدن آشفته و صحبت کردن نا مفهموم)

علائم شناختی اسکیزوفرنی : این علائم در برخی از بیماران به ندرت یافت می شود و در برخی دیگر شدیدا بروز پیدا می کند. در این مرحله بیمار متوجه تغییراتی در حافظه و جنبه های تفکر در مغز خود می شود. این علائم عبارتند از:

  • کاهش عملکرد اجرایی  (کاهش توانایی درک اطلاعات و پزدارش آن برای تصمیم گیری)
  • مشکل در تمرکز
  • مشکلات حافظه (فراموش اطلاعات بلافاصله بعد از یادگیری)

بعد از اینکه دانستیم اسکیزوفرنی چیست و چه علائمی دارد به بررسی اسكیزوفرنی پارانویا می پردازیم.

تا چند سال پیش اسكیزوفرنی پارانویا به عنوان نوعی از اسکیزوفرنی طبقه بندی شده است، در حالیکه اکنون جز علائم مثبت اختلال اسكیزوفرنی طبقه بندی می شود و جز شایع ترین علائم این بیماری شناخته می شود. شرح کاملی از علائم اسكیزوفرنی پارانویا به صورت زیر است:

هذیان گفتن : بر زبان آوردن عقاید نادرست، عجیب و غریب که حتی هیچ پایه و اساس قبلی ندارد و فرد تمام آن را از ذهن خودش ابداع کرده است. در این موارد حتی اگر با دلایل علمی و سند و مدرک به شخص نشان دهید که اشتباه می کند او اشتباه خود را قبول نخواهد کرد. برای مثال، افراد مبتلا به اسكیزوفرنی پارانویا ممکن است در مورد اینکه می توانند افراد دیگران را بشنوند هذیان بگویند. آن ها ممکن است تصور کنند خدا یا شیطان هستند و یا اینکه تصور کنند مردم مدام در ذهن خود در حال توطئه چینی برای او هستند.

توهم داشتن : منظور از توهم، احساس کردن اموری است که واقعی نیستند. شنیدن صداهایی که وجود ندارند از جمله رایج ترین توهمات اسكیزوفرنی پارانویا است. این صداها ممکن است به فرد توهین کند، درباره رفتار و کارهای او اظهار نظر کند و یا حتی به او دستوراتی بدهد. دیدن اتفاقات و اشخاصی که وجود ندارند که جز علائم نادر اسكیزوفرنی پارانویا به شمار می آید. احساس کردن بو های عجیب و غریب، چشیدن ناگهانی مزه های  مختلف ، احساس اینکه ناگهان چیزی روی پوست آن ها حرکت می کند  و  …از جمله علائم اسكیزوفرنی پارانویا به حساب می آید.

کاتاتونیک (Catatonia) : بروز علائم کاتاتونیک در فرد مبتلا به اسكیزوفرنی پارانویا باعث می شود تا فرد دیگر صحبت نکند و برای مدت طولانی بدن او در یک موقعیت ثابت قرار بگیرد.

 

اختلالات

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *